‘आयपीओ’ देणार नवी आशा

शेअर बाजारात सध्या जागतिक अस्थिरतेमुळे मोठी घसरण दिसून येत आहे. इस्रायल, अमेरिका आणि इराणमधील युद्ध आणि कच्च्या तेलाच्या वाढत्या दरांमुळे भारतीय बाजारावर दबाव आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांच्या सततच्या विक्रीमुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास कमी झाला आहे. या परिस्थितीतही काही नवीन ‘ आयपीओ ’ बाजारात येत आहेत, पण आगामी ‘आयपीओं’नी बाजारापासून दूर राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. गुंतवणूकदारांनी नवीन ‘आयपीओं’चा अभ्यास करूनच गुंतवणूक करावी, अन्यथा जुन्या चांगल्या समभागांना प्राधान्य द्यावे. आर्थिक वर्षाचा शेवटचा महिना असल्याने दीर्घकालीन नफा-तोट्याचे नियोजन करणे महत्त्वाचे आहे. पुढील आठवड्यात पाच कंपन्यांचे ‘आयपीओ’ येत आहेत, ज्यातून ६,५७८ कोटी रुपये उभारले जातील.

मागील शुक्रवारी शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली. मुंबई शेअर बाजाराचा निर्देशांक ७८,९१८ अंकांनी तर राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा निर्देशांक २४,४५० अंकांनी घसरून बंद झाला. या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे जागतिक स्तरावर सुरू असलेली अस्थिरता. इस्रायल, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या दरात वाढ झाली आहे. याचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर झाला आहे. यासोबतच, परदेशी गुंतवणूकदार सातत्याने भारतीय बाजारातून पैसे काढून घेत आहेत. यामुळे बाजारातील गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास कमी होत आहे. बाजारात सध्या कमाल पातळीवरून चांगले करेक्शन (सुधारणा) झाल्याचे दिसून येते.

या कठीण काळातही काही नवीन कंपन्यांचे ‘आयपीओ’ बाजारात येत आहेत. मात्र, आगामी ‘आयपीओं’नी बाजारापासून काही काळ दूर राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. गुंतवणूकदारांनी नवीन ‘आयपीओं’मध्ये पैसे गुंतवण्यापूर्वी त्यांचा व्यवसाय, कर्ज आणि पैशाचा वापर याचा सखोल अभ्यास करावा. जर एखादा ‘आयपीओ’ खरोखरच वैशिष्ट्यपूर्ण वाटला, तरच त्यात गुंतवणूक करावी. अन्यथा, जे पारंपरिक किंवा चांगल्या किमतीत उपलब्ध असलेले जुने समभाग आहेत, त्यांना प्राधान्य देणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.

मागील लेखात नमूद केल्याप्रमाणे, सध्या आर्थिक वर्षाचा शेवटचा महिना सुरू आहे. त्यामुळे, दीर्घकालीन नफा किंवा तोटा यांचे अभ्यासपूर्ण निरीक्षण करणे आवश्यक आहे. जे समभाग परतावा देत नाहीत, त्यांना विकून नुकसान सहन करावे लागले तरी चालेल. मात्र, पुढील दीर्घकालीन नफा कसा मिळवता येईल, यासाठी आर्थिक सल्लागार किंवा लेखा परीक्षकांची मदत घेणे उपयुक्त ठरू शकते.

आता येणाऱ्या नवीन समभाग विक्रीची माहिती खालीलप्रमाणे आहे. पुढील आठवड्यात शेअर बाजारात पाच कंपन्यांचे ‘आयपीओ’ येणार आहेत. या ‘आयपीओं’मधून कंपन्या ६,५७८ कोटी रुपये उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहेत.

यापैकी सर्वात मोठा ‘आयपीओ’ राजमार्ग इन्फ्रा इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्टचा आहे. हा ‘इन्व्हीआयटी’ (Infrastructure Investment Trust) ११ ते १३ मार्च दरम्यान खुला असेल. ‘एनएचएआय’ (National Highways Authority of India) द्वारे प्रायोजित असलेल्या या ‘आयपीओ’मधून ६,००० कोटी रुपये उभारले जातील. ही संस्था टोल-ऑपरेट-ट्रान्सफर (TOT) मॉडेल अंतर्गत पाच प्रमुख महामार्गांचे व्यवस्थापन पाहणार आहे. या ‘आयपीओ’ची किंमत ९९ ते १०० रुपये प्रति शेअर निश्चित करण्यात आली आहे.

राजपुताना स्टेनलेसचा ‘आयपीओ’ आज, सोमवारी (नऊ मार्च) येत आहे. हा ‘आयपीओ’ साधारण २५५ कोटी रुपयांचा आहे. स्टेनलेस स्टील उत्पादक असलेली ही कंपनी तेल, वायू, एअरोस्पेस आणि ऑटोमोटिव्ह क्षेत्राला उत्पादने पुरवते. १२२ रुपयांच्या वरच्या बँडनुसार कंपनीचे मूल्य १,०१९ कोटी रुपये असेल.

इनोव्हिजन मॅनपॉवर सर्व्हिसेस क्षेत्रातील कंपनी १० मार्चला ३२३ कोटींचा ‘आयपीओ’ घेऊन येत आहे. ही कंपनी खासगी सुरक्षा, फॅसिलिटी मॅनेजमेंट आणि लॉजिस्टिक क्षेत्रातील १८० हून अधिक ग्राहकांना सेवा देते. या ‘आयपीओ’चा भाव ५२१ ते ५४८ रुपये ठेवण्यात आला आहे.

स्कायवेज एअर सर्व्हिसेस ही लॉजिस्टिक क्षेत्रातील एक मोठी कंपनी १८ मार्चला ‘आयपीओ’ आणणार आहे. एअर इंडिया कार्गो, ‘लुफ्ता’सारख्या जागतिक विमान कंपन्यांशी यांची भागीदारी आहे. कंपनी २.८९ कोटी नवीन समभाग आणि १.३३ कोटी समभाग ‘ऑफर फसेल’ (Offer for Sale) द्वारे विक्रीसाठी काढणार आहे.

आजपासून सुरू होणारा आठवडाही आव्हानात्मक वाटत आहे. बाजारात फारसे मोठे बदल अपेक्षित नाहीत. मागील अनुभवानुसार, निर्देशांकात एक टक्क्यापर्यंत अचानक चढउतार नियमितपणे येत राहतील. त्यामुळे, बाजारावरील विश्वास आणि संयम कायम ठेवणे महत्त्वाचे आहे. आपल्या धोरणांवर ठाम राहणे हेच सध्याचे मुख्य उद्दिष्ट असले पाहिजे.