हृदय बायपास शस्त्रक्रियेनंतर सीटी स्कॅनचे महत्त्व आणि गरज

बायपास शस्त्रक्रियेनंतर हृदयातील ग्राफ्ट्सची तपासणी करण्यासाठी सीटी कोरोनरी अँजिओग्राफी (सीटीसीए) ही एक प्रभावी आणि अचूक पद्धत आहे, असे डॉ. रोहन काश्यपे, कन्सल्टंट रेडिओलॉजिस्ट व स्पार्क डायग्नोस्टिक्सचे संचालक यांनी सांगितले. ही तपासणी ग्राफ्ट्समध्ये होणारे अडथळे किंवा अरुंदता ९५% पेक्षा जास्त अचूकतेने शोधू शकते. मात्र, ही तपासणी केवळ लक्षणे दिसल्यास किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच करावी, नियमितपणे करण्याची गरज नाही. सीटीसीए, इको आणि न्यूक्लिअर स्कॅन यांमध्ये फरक असून, गरजेनुसार डॉक्टर या चाचण्या एकत्र वापरू शकतात.

तुमची बायपास शस्त्रक्रिया (CABG) झाली असेल, तर ग्राफ्ट्स व्यवस्थित काम करत आहेत की नाही हे तपासणे महत्त्वाचे आहे. बायपास शस्त्रक्रियेनंतर नवीन रक्तवाहिन्या, ज्यांना ग्राफ्ट्स म्हणतात, त्या हृदयाला रक्तपुरवठा करण्याचे काम करतात. मात्र, काहीवेळा आरोग्याच्या कारणांमुळे या ग्राफ्ट्समध्ये अडथळा येऊ शकतो किंवा त्या अरुंद होऊ शकतात. अशा वेळी सीटी कोरोनरी अँजिओग्राफी (सीटीसीए) ही एक नॉन-इनव्हेसिव्ह तपासणी आहे. या तपासणीमुळे ग्राफ्ट्स स्पष्टपणे दिसतात आणि त्यांची स्थिती समजते. आंतरराष्ट्रीय अभ्यासानुसार, आधुनिक सीटीसीए बंद ग्राफ्ट्सचा शोध ९५% पेक्षा जास्त अचूकतेने लावते.

सीटीसीए दरवर्षी नियमितपणे करण्याची गरज आहे का, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. डॉ. काश्यपे स्पष्ट करतात की, ज्या रुग्णांना कोणतीही लक्षणे नाहीत, त्यांच्यासाठी सीटीसीए नियमितपणे करण्याची आवश्यकता नाही. जर छातीत दुखणे, श्रमानंतर धाप लागणे, स्ट्रेस टेस्टमध्ये काही बिघाड आढळणे किंवा डॉक्टरांना इतर काही शंका असल्यास, तेव्हाच ही तपासणी करण्याचा सल्ला दिला जातो. लक्षणे नसलेल्या रुग्णांमध्ये वार्षिक स्कॅनचा विशेष फायदा सिद्ध झालेला नाही.

सीटीसीए, इको आणि न्यूक्लिअर स्कॅन यांमध्ये काय फरक आहे, हे समजून घेणेही महत्त्वाचे आहे. सीटीसीए ही तपासणी ग्राफ्ट्स आणि रक्तवाहिन्यांची सद्यस्थिती दाखवते. याउलट, 2D इको ही तपासणी हृदयाची रक्त पंप करण्याची क्षमता तपासते. तर, न्यूक्लिअर स्कॅन हृदयातील रक्तप्रवाहाचे मूल्यांकन करते. डॉक्टर रुग्णाच्या गरजेनुसार या चाचण्या एकत्र वापरू शकतात. थोडक्यात, बायपास ग्राफ्ट्सची अचूक तपासणी करण्यासाठी सीटीसीए ही एक अत्यंत उपयुक्त आणि प्रभावी चाचणी आहे. परंतु, ती केवळ लक्षणे दिसल्यास किंवा हृदयरोगतज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसारच करावी. कारणाशिवाय नियमितपणे करण्याची गरज नाही.

स्पार्क डायग्नोस्टिक्स, चांडक सर्कल, नाशिक येथे संपर्क साधण्यासाठी फोन नंबर ९८३३३ ००८९३ / ०२५३-२२२९७७७ आहेत.