India Has Sufficient Crude Oil Reserves Possibility Of Price Increase
क्रूड, पेट्रोलियम उत्पादनांचा पुरेसा साठा
महाराष्ट्र टाइम्स•
इराण आणि अमेरिकेतील युद्धामुळे कच्च्या तेलाचे संकट निर्माण झाले आहे. मात्र, भारत सध्या सुस्थितीत आहे. देशाकडे ४५ ते ५० दिवसांचा क्रूड आणि पेट्रोलियम उत्पादनांचा राखीव साठा आहे. तेल कंपन्यांकडे पुरेसा साठा असून त्यांना विविध मार्गांनी पुरवठा होत आहे. सरकारने तेल कंपन्यांना निर्यात न करण्याचे निर्देश दिले आहेत. यामुळे पुरवठा सुरक्षित राहिला आहे. मात्र, तेलाच्या दरात वाढ झाली आहे.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या (क्रूड) पुरवठ्यात संकट निर्माण झाले असले तरी, भारत सध्या चिंतेत नाही. सरकारी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भारताकडे सध्या ४५ ते ५० दिवसांचा कच्च्या तेलाचा आणि पेट्रोलियम उत्पादनांचा पुरेसा साठा आहे. यात बंदरांवर येणाऱ्या जहाजांवरील साठ्याचाही समावेश आहे. भारताची ८५ टक्क्यांहून अधिक तेलाची गरज आयातीतून भागते, ज्यातील मोठा हिस्सा आखाती देशांमधून होर्मुझ सामुद्रधुनीमार्गे येतो. मात्र, या मार्गावरील संभाव्य अडथळ्यांवर मात करण्यासाठी भारताने रशिया, आफ्रिका आणि अमेरिकेकडून आयात वाढवून आपले तेल स्रोत वैविध्यपूर्ण केले आहेत. तसेच, राखीव साठ्यामुळे आपली यंत्रणा अधिक मजबूत केली आहे.
देशातील प्रमुख तेल कंपन्यांकडे, जसे की इंडियन ऑइल, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्थान पेट्रोलियम, पुरेसा साठा उपलब्ध आहे. त्यांना विविध मार्गांनी तेल पुरवठा होत आहे. या कंपन्यांना पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात न करण्याचे निर्देश सरकारने दिले आहेत, जेणेकरून राखीव साठा आणखी वाढवता येईल. गेल्या काही वर्षांपासून भारताने आखाती देशांव्यतिरिक्त इतर देशांकडूनही आयात वाढवून आपली ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित केली आहे. त्यामुळे आता तेलाचा मोठा पुरवठा होर्मुझ सामुद्रधुनीवर अवलंबून नाही.पुरवठा सुरक्षित असला तरी, तेलाच्या किमतींवर याचा लगेच परिणाम दिसून येईल. इराणमधील तणावानंतर जागतिक बाजारात ‘ब्रेंट क्रूड’चे दर प्रति बॅरल ८० डॉलरच्या पुढे गेले आहेत, जी सुमारे १० टक्क्यांची वाढ आहे. तेलाचे दर वाढल्याने भारताचे आयात बिल वाढेल, ज्यामुळे महागाई वाढून देशाच्या आर्थिक विकासाला फटका बसू शकतो, असे एका अधिकाऱ्याने सांगितले. मात्र, राखीव साठ्यामुळे आणि पुरवठ्याच्या वैविध्यपूर्ण स्रोतांमुळे भारत या संकटाचा सामना करण्यास सज्ज आहे.