मधमाश्यांची ‘समृद्धी’
महाराष्ट्र टाइम्स•
जगभरातील शास्त्रज्ञांनी मधमाश्यांच्या प्रजातींचा अभ्यास केला आहे. आतापर्यंत २१ हजार जाती ज्ञात होत्या, मात्र नवीन संशोधनानुसार आणखी हजारो जाती असण्याची शक्यता आहे. आशिया आणि आफ्रिकेत नवीन प्रजाती आढळू शकतात. मधमाश्या अन्नसुरक्षा आणि पिकांच्या परागीभवनासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. त्यांच्या संवर्धनासाठी हा अभ्यास उपयुक्त ठरेल.
शास्त्रज्ञांना सध्या मधमाश्यांच्या २१ हजार प्रजाती माहीत आहेत. पण या नवीन अभ्यासातून असे समोर आले आहे की, अजून हजारो प्रजाती अस्तित्वात असू शकतात. अमेरिकन कीटकशास्त्रज्ञ चार्ल्स मिशनर यांनी २००७ मध्ये मधमाश्यांच्या १८ हजारांहून अधिक प्रजाती असाव्यात असा अंदाज व्यक्त केला होता. पण आता नवीन अभ्यासाने हा आकडा वाढवला आहे. युरोपियन मधमाशी आणि भुंगेमाशी या जगात सर्वाधिक ओळखल्या जाणाऱ्या मधमाश्या आहेत.मधमाश्या या आपल्या पर्यावरणासाठी 'कीस्टोन' म्हणजेच आधारशिला गटासारख्या आहेत. जसे दगडी कमानीतील आधारशिला काढली तर ती कोसळते, तसेच मधमाश्या नसतील तर पर्यावरण साखळीला मोठा धक्का बसू शकतो. आपल्या अन्नातील ७५ टक्के पिकांचे उत्पादन हे प्राण्यांमुळे होणाऱ्या परागीभवनावर अवलंबून असते. ऑस्ट्रेलियातील एका अंदाजानुसार, जगभरातील पिकांच्या परागीभवनाचे वार्षिक मूल्य सुमारे ७४५ अब्ज ऑस्ट्रेलियन डॉलर आहे. त्यामुळे मधमाश्यांच्या प्रजातींमधील विविधता समजून घेणे, हे जगाच्या समृद्धीसाठी खूप महत्त्वाचे आहे. या अभ्यासातून मिळालेली माहिती नवीन प्रजातींचा शोध घेण्यासाठी आणि त्यांचे वर्गीकरण करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. तसेच, कोणत्या प्रजातींना वाचवण्यासाठी जास्त प्रयत्न करायला हवेत, हे ठरवण्यासाठीही याचा उपयोग होईल.
हेही वाचा
जळगावात ‘नाशिक प्रॉपर्टी एक्स्पो’
‘लग्न पूर्ववत होणे कठीण’
राज्यातील हवाई वाहतुकीचा विस्तार
अध्यासन केंद्रांचे उद्या उदघाटन
टँकरच्या धडकेत तरुण ठार
पॉवरप्लेमध्येच सामना निसटला
‘हा तर जनादेशाचा विश्वासघात’
‘गिरणी कामगारांचा संप अकाली व अप्रस्तुत’
‘मोदींनी लाखो लोकांना मुख्य प्रवाहात आणले’
सामन्यांची तिकिटे न मिळाल्याने आमदार नाराज
