विड्याच्या जावयाचा शोध सुरू

बीड जिल्ह्यातील विडा गावात धुळवडीच्या दिवशी जावयाची गाढवावरून धिंड काढण्याची अनोखी परंपरा ९० वर्षांपासून चालत आली आहे. या परंपरेत जावयाची थट्टा-मस्करी केली जाते, पण शेवटी त्यांचा सन्मानही केला जातो. यंदाही या अनोख्या उत्सवाची जय्यत तयारी सुरू असून, गावकरी जावयाचा शोध घेत आहेत. गेल्या वर्षी एका दुर्दैवी घटनेमुळे हा उत्सव साजरा झाला नव्हता, त्यामुळे यंदा गावकरी अधिकच उत्साहात आहेत.

विडा गाव हे बीड जिल्ह्यातील केज तालुक्यात आहे. या गावाची ओळख 'बारा वाड्या आणि तेरावे विडा' अशी पंचक्रोशीत आहे. दिवाळी, गणपती, रमजान, ख्रिसमस यांसारख्या सणांप्रमाणेच होळी आणि रंगपंचमीचा सणही इथे मोठ्या उत्साहात साजरा होतो. मात्र, विडा गावातील रंगोत्सवाचे स्वरूप जरा हटके आहे. देशभरात रंगोत्सवासाठी हे गाव आपल्या वेगळेपणामुळे ओळखले जाते.

गेल्या ९० वर्षांपासून धुळवडीच्या दिवशी जावयाची गाढवावरून धिंड काढण्याची परंपरा इथे जपली जात आहे. या परंपरेची सुरुवात ९० वर्षांपूर्वी गावाचे जहागीरदार आनंदराव ठाकूर देशमुख यांनी केली होती. धुळवडीच्या दिवशी त्यांचे जावई सासूरवाडीला आले होते. त्यावेळी त्यांनी जावयाची गंमत म्हणून गाढवावरून धिंड काढली, त्यांना रंग लावला आणि पाणी उडवले. यानंतर जावयाचा यथोचित मानपानही केला. तेव्हापासून ही प्रथा गावकऱ्यांनी आजही कायम ठेवली आहे.

आता दरवर्षी धुळवडीच्या आठ दिवस आधीपासून 'जावईशोध' सुरू होतो. गावातील तरुण मंडळी धुळवडीच्या आधीपासूनच जावयाचा शोध घेतात. धुळवड जवळ येताच अनेक जावई सासरवाडीला येणे टाळतात किंवा गावाच्या आसपास फिरकत नाहीत. मात्र, तरुण मंडळी हुशारीने गाफील असलेल्या जावयाला गाठतात. गावातच अनेक जावई असल्याने ही परंपरा चालू ठेवणे सोपे झाले आहे. गावकरी एका जावयाला तरी या प्रथेसाठी तयार करतात.

ही परंपरा गावातील लोकांना एकत्र आणण्याचे काम करते. हा सण गावासाठी खूप महत्त्वाचा आहे. गेल्या वर्षी विड्याच्या जवळ असलेल्या मस्साजोग गावात संतोष देशमुख यांची हत्या झाली होती. त्यामुळे विड्याची धुळवड साजरी झाली नव्हती. यंदा गावकरी हा उत्सव साजरा करण्यासाठी खूप उत्सुक आहेत. सरपंच सूरज पटाईत यांनी सोमवारी रात्रीपर्यंत यात यश येईल, अशी माहिती दिली. यंदा कोणाला जावयाचा मान मिळतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.