चहातला गोडवा...

चहा ची तलफ लागली की अनेकांना चहा हवाच असतो. पण काही लोक चहा पीत नाहीत हे ऐकून अनेकांना आश्चर्य वाटते. अशाच एका चहाप्रेमी वडिलांची आणि त्यांच्या खास चहाची आठवण एका लेखिकेने सांगितली आहे. वडिलांना पहाटे साडेतीन आणि दुपारी साडेतीन वाजता चहा पिण्याची सवय होती. विशेषतः पहाटेचा चहा ते स्वतः बनवत असत, ज्याला ते ' स्पेशल चहा ' म्हणत. लेखिकेला त्यांच्या या गोड चहाच्या सवयीबद्दल नेहमीच आश्चर्य वाटायचे, पण वडिलांचे उत्तर मात्र मजेशीर असायचे. लेखिकेच्या दहावीच्या वर्षात, वडील तिच्यासाठीही हाच खास चहा बनवून देत असत, ज्याचा सुगंध खोलीपर्यंत दरवळायचा. वडिलांच्या निधनानंतर लेखिकेने त्यांच्यासारखा चहा बनवण्याचा प्रयत्न केला, पण तिला यश आले नाही. तिला जाणवले की वडिलांच्या चहात फक्त साखर नव्हती, तर मायेचा गोडवा होता.

चहा हा अनेकांसाठी केवळ एक पेय नाही, तर ती एक भावना आहे. जेव्हा कोणी म्हणते की ते चहा पीत नाहीत, तेव्हा अनेकांना धक्का बसतो. "काय? तुम्ही चहा घेत नाही?" असा प्रश्न आपसूकच विचारला जातो. मग समोरची व्यक्ती शांतपणे सांगते, "अहो, खरंच घेत नाही. पूर्वी घ्यायचो; पण आता सोडलाय." यावर मग आपणही त्यांना दुजोरा देतो आणि पुढील गप्पा सुरू होतात. चहाप्रेमी आणि चहाचं नातं खरंच खूप वेगळं असतं.

लेखिकेच्या घरीही अशीच कथा होती. त्यांच्या वडिलांना चहा खूप प्रिय होता. त्यांच्या चहाच्या वेळाही ठरलेल्या होत्या. पहाटे साडेतीन आणि दुपारी साडेतीन. पहाटेचा पहिला चहा ते स्वतः बनवत असत. त्याला ते गमतीने ‘स्पेशल चहा’ म्हणत. अंघोळीला जाण्यापूर्वी ते चहा ठेवून जायचे. चहा बनवण्याची त्यांची पद्धत अगदी साधी होती. दोन कप दूध, दोन चमचे चहापूड आणि साखर भरपूर. लेखिका त्यांना नेहमी विचारायची, "कशाला एवढा गोड चहा पिता? फार साखर खाऊ नये. आरोग्यासाठी चांगली नसते." त्यावर वडील हसत म्हणायचे, "मी साखर खातोच कुठं? मी चहात टाकून पितो." यावर लेखिकेला शरणागती पत्करावी लागे.

लेखिकेच्या दहावीच्या वर्षात, जेव्हा ती पहाटे उठून अभ्यासाला बसायची, तेव्हा तिचे वडील तिच्यासाठीही त्यांचा तो खास चहा बनवत असत. तो चहा जितका गोड असायचा, तितकाच गरमही. बराच वेळ उकळत ठेवल्यामुळे दूरवरूनच वाफाळत्या चहाचा वास तिच्या खोलीपर्यंत दरवळायचा. लेखिकेने चहाचा पहिला घोट घेतला आणि तिची जीभ भाजली. पण चहाची चव मात्र उत्तम होती. अनेकदा पहाटे अभ्यासाला उठल्यावर वडिलांच्या हातचा चहा प्यायचा योग यायचा आणि मग त्यांच्यासोबत गप्पा व्हायच्या.

लेखिकेला आठवतं, ती कॉलेजला असताना एकदा त्यांचे कुटुंबीय नरसोबाच्या वाडीला गेले होते. उन्हाळा असल्यानं दुपारी ऊन कडकडीत होतं. सगळेजण काहीतरी थंड प्यावं म्हणून कोल्ड्रिंक घेत होते. पण तेव्हाही तिचे वडील चहाच घेत होते. कडकडीत उन्हात गरमागरम चहा! एवढा गरम चहा पिताना त्यांना भाजत कसं नाही, हे लेखिकेसाठी एक न सुटलेलं कोडं होतं.

काळ पुढे सरकला. लेखिकेचं लग्न झाल्यावर तिचे वडील गेले. खूप साऱ्या आठवणी मागे ठेवून. त्यानंतर लेखिकेने बऱ्याच वेळा त्यांच्यासारखा चहा बनवण्याचा प्रयत्न केला, पण तिला यश आले नाही. अगदी त्यांनी वापरलेलं प्रमाण आणि तीच चहापूड वापरली, तरीही त्यांच्यासारखा चहा बनवणं तिला जमलं नाही. तेव्हा तिच्या लक्षात आलं की, त्यांच्या चहात फक्त साखर नव्हती, तर मायेचा गोडवा होता. तो गोडवा तिच्या चहात नव्हता.